Route van de Turf
Van turfhoofd naar turfhoofd
Van de dertiende tot het begin van de achttiende eeuw stond West-Brabant voor een belangrijk deel in het teken van turf. In de zomermaanden werd de turf uitgegraven in de uitgestrekte veengebieden, te drogen gelegd en vervolgens via turfvaarten naar de turfhoofden in ondermeer Bergen op Zoom en Roosendaal vervoerd. De 'Route van Turf' verbindt deze turfhoofden voor de fietser en wandelaar via eeuwenoude turfvaarten.
Onderweg maakt u kennis met oude turfvaarten zoals de Moervaart, beter bekend als de Zoom, Nispense Vaart en de Natte of Elderse Turfvaart. Er lag op het hoogtepunt van de turfwinning 350 kilometer aan turfvaarten...
-
TiabloyWestelijke Havendijk , Roosendaal
´IN BEWEGING - tegenstellingen brengen´ kleur is het thema voor Stadsoevers. Een historische plek voor de turfvaart, want hier werd de turf van de kleine turfboten ´overgeslagen´ op grotere schepen die de turf naar zijn bestemming brachten. Stadsoevers was het eindpunt van de turfroute, een waterverbinding die vanuit het Belgische grensgebied naar de haven van Roosendaal liep. Een gebied waar energie en de bijhorende structuren al eeuwenlang een begrip zijn, maar wel in een wisselende betekenis. Tegenstellingen en contrasten zijn vooral ook de kenmerken in het werk van de Belgische kunstenaar Nick Ervinck. Zeker in het gekozen sculptuur; organisch van vorm, dynamisch van structuur en in kleurrijk contrast met zijn omgeving.
-
Bunny BeanyRozenvendreef 2, 4707 PA Roosendaal
De Galg was de oorspronkelijke naam van buurtschap het Hoekske waar Visdonk tegen aan ligt. Een directe verwijzing naar het schrale boerenleven uit de ontginningstijd, waarin ontginnen vooral overleven betekende met alle voorwaarden die daar bij hoorden. Ontginnen tegen beter weten in, want de slechte omstandigheden op Visdonk waren zeker niet de beste basis om te boeren. Maar deze slechte historie heeft uiteindelijk ook positieve kanten want, de basis voor een mooie natuur is in het verleden gelegd en wordt nu weer volop benut.
Het thema ´OVERWINNEN - alles krijgt zijn eigen vorm ´ sluit goed aan op de boodschap die de kunstenaar Jens Pfeifer met zijn sculpturen wil uitdragen. Het beeld ´Bunny Beany´is niet voor niets een ode aan datgene wat wij vandaag de dag weer belangrijk vinden.
Bunny Beany is een monument voor het verdwenen dier. Het is een symbolische teken van waardering en staat exemplarisch voor de verandering van de natuur. Maar met het creëren van een natuurlijke habitat keren zij weer terug in het landschap
-
Turfvaart AquaductOude Turfvaartsestraat , 4709 RP Nispen
Over de Molenbeek, vlakbij Nispen, ligt het turfvaart aquaduct, een brug met waterbakken als leuning waar het water overstroomt. Dit eigentijdse kunstwerk is een herinnering aan het aquaduct dat hier ooit lag. Ten tijde van de moernering stak hier een turfvaart de beek over. Aan weerszijden van de N262 staan verder twee muren met verschillende bruine tinten die de verschillende verdwenen bodemlagen weergeven. Daarnaast heeft kunstenares Marijke Maas de turf teruggebracht in het landschap: met cortenstaal maakte zij een stapel “turfblokken”.
-
AralesHoeksebaan , Wouwse Plantage
Door eeuwenlange ontginningen heeft dit landschap een complete transitie ondergaan en is veel van het veen verdwenen. De titel ´Het gebied van het verdwenen veen´ zegt veel over de historie van de streek. De oorspronkelijke natuur terugbrengen is een illusie, maar herstel van de natuurwaarden en verwijzen naar de bijzondere aardkundige eigenschappen van dit grensgebied biedt bijzondere aanknopingspunten voor de toekomst van het gebied.
In het concept Route van de Turf is gekozen voor het thema ´VEERKRACHT - nature awakes again´. In de openheid van het landschap met de monumentale groenstructuur van de Zoom op de achtergrond zijn de ´Arales´ van de kunstenaar Josep Riera i Arago een bijna vanzelfsprekende keuze.
Een diep begrip voor de magie van ontstaan, stilte, wind en water vormen de basis voor ´Arales´. In twee grote windmolens krijgt alles waar wij moeilijk vat op hebben, zijn vorm en betekenis.
-
Benijdenswaardige hoogteWildersedreef , Wouwse Plantage
Jaren geleden is deze plek ontstaan vanuit de doelstelling om mensen, die het slechter hebben, in een andere wereld bij te staan. Een fysieke plek die in de loop der jaren letterlijk is uitgegroeid, recent is aangepast, en ook nu weer een verbinding legt met de Nieuwe Wereld. In de rand van het bos met uitzicht op de aanliggende weilanden en akkers is het een oase in een verstilde omgeving. Met de symboliek van de plek en de stilte van de omgeving is gekozen voor het thema ´VERSTILLING- de oase ´met de dubbele betekenis die het thema heeft. Het beeld ´Benijdenswaardige hoogte´ van Pieter Obels sluit op die thematiek naadloos aan.
Benijdenswaardige Hoogte is een beeld van cortenstaal van Pieter Obels. De essentie en esthetiek van natuurlijke vormen worden geconserveerd in ingenieuze cirkelvormen; chaos en orde, beweging en rust.
-
BlossomPlantagebaan , Wouwse Plantage
Landgoed de Wouwse Plantage is een ca. 900 ha groot en afwisselend landgoed bestaande uit bossen, lanen, akkers en weilanden. De Zoom, de voormalige turfvaart, ligt hier in de noordflank van het landgoed. De uitgestrektheid en verstilling van dit grote landgoed leent zich er bij uitstek voor om in te spelen op de bewustwording van onze zintuigen in relatie tot landschap en natuur.
Vanuit het concept voor de Route van de Turf is op deze plek gekozen voor het thema ´REFLECTIE - ontdek jezelf´. En vanuit dat thema is de keus gevallen op het sculptuur ´Blossom´ van Ronald Westerhuis.Een drietal staanders omklemt een hoogglanzende bol, het ontluiken van een bloem. De bol weerspiegelt de omgeving en wordt op die manier een met de omliggende ruimte. Door zijn spiegeling en reflectie werkt ´Blossom´ als baken en maakt bezoekers nieuwsgierig om de bijzondere plek te bezoeken.
Knooppunten:
3-5-99-96-71-94-29-3-2-28-1-84-17-16-15-75-14-88-82-72-79
Optie terugrijroute
79-72-77-13-10-20-63-64-9-7-6-69-3.