Fiets langs historie, heide en oude landgoederen

In de omgeving van Roosendaal ontdek je uitgestrekte heidevelden, bossen en vennen. Al eeuwenlang worden deze landschappen gevormd door menselijk ingrijpen: turfwinning, het graven van vaarten, het rooien en opnieuw aanplanten van bomen en het begrazen van de heide met schapen. Een bijzonder voorbeeld van zo’n door mensenhanden gevormd natuurgebied zijn de oudste productiebossen van Nederland: de Wouwse Plantage. 

De geschiedenis van dit gebied begint bij landeigenaar P.J. baron de Caters, die in 1870 bij zijn landgoed en steenfabriek een kerk liet bouwen. Deze kerk vormde het middelpunt van het...

  • Startpunt
    Knooppunt 84
    Plantagebaan 225 227
    4725 AC Wouwse Plantage
  • Wouwse Plantage

    Op initiatief van landeigenaar P.J. baron de Caters werd nabij zijn landgoed en steenfabriek een kerk gebouwd die het centrum van het nieuwe dorp ging vormen.  Oorspronkelijk had de doorgaande straat in het dorp exact dezelfde verdeling en maten als de leien in Antwerpen, woonplaats van de baron.
     
    In 1865 stonden er enkele huizen. In 1871 kwam de kerk, een school en een twaalftal huizen, dat vormde het begin van het dorp. In 1876 kwam de molen van J. van Tilburg en een bakkerij. Een jaar later vestigde Adriaan van Hooijdonk er een winkel in koloniale waren. De Caters zelf stichtte in 1882 een smederij, die later in particuliere handen overging.

    Lang was er ook gesteggel over de naam van het dorp. Een tijdlang heette het gewoon 'Dorp', later 'Nieuwe Dorp' en ineens was er de naam Pindorp. Pas in 1958 werd de naam Pindorp veranderd in Wouwse Plantage. In de volksmond, met name in West-Brabant, is overigens nog steeds sprake van Pindorp en De Pin. Het dorp Wouwse Plantage was altijd een lintbebouwing, langs de weg van Wouw naar Huijbergen. Met een zijstraat richting Zoomvliet, de latere Kerkstraat. Pas in de jaren zestig zijn de eerste voorzichtige uitbreidingsplannen tot stand gekomen. Ook nu nog wordt er slechts mondjesmaat gebouwd. 
    Het dorp heeft men name een recreatieve uitstraling vanwege het bosgebied, de drie campings en de naburige golfbaan. In de zomer is het vaak extra druk vanwege fietsende en wandelende toeristen

    In het dorp staat sinds 1996 een beeld van Léon Vermunt. Het stelt een ‘pinnerooier’ of houthakker voor. Het begrip ‘Mastepinne’ verwijst naar de stronken die na het hakken achterbleven van de dennenbomen of het is mogelijk ook een verwijzing naar de dennenappels.

    In Wouwse Plantage liep ooit een smalspoor vanaf het landgoed naar de steenfabriek. Stenen werden op die wijze naar het landgoed en gezaagd hout naar de fabriek vervoerd. Vanaf de steenfabriek liep het smalspoor door naar het vroegere station van Wouw. Het hout van het landgoed werd in de mijnbouw als stuthout gebruikt.




    Wouwse Plantage
  • Natuurpoort Wouwse Plantage
    Plantagebaan , 4725 AC Wouwse Plantage

    Aan de rand van het dorp Wouwse Plantage, grenzend aan het gelijknamige landgoed, bevindt zich Natuurpoort Wouwse Plantage. Hier starten prachtige wandelroutes door een van de mooiste bosgebieden van Nederland. Het bosgebied van Wouwse Plantage beslaat ongeveer 900 hectare en heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld tot een natuurgebied met diverse bostypen. Voor vogels zoals de wespendief en de zwarte specht is het een belangrijk broedgebied. De Nieuwe Wereld is een oase van rust met nieuw, kleurrijk groen, in het Woeste Gedeelte liggen heuvels tot twintig meter boven NAP. Aanvankelijk had De Zoom een prominente functie als turfvaart. Later kreeg de beek een belangrijke rol bij de waterhuishouding als onderdeel van de West-Brabantse Waterlinie. De bossen van Wouwse Plantage sluiten aan bij het Grenspark Kalmthoutse Heide en landgoed Zoomland bij Bergen op Zoom.
    Bij de diverse horecagelegenheden in Wouwse Plantage geniet je van een heerlijke lunch of diner op het terras.

    Natuurpoort Wouwse Plantage
    Natuurpoort Wouwse Plantage
    Natuurpoort Wouwse Plantage
  • De Zoom
    Zoompad , Wouwse Plantage

    De Zoom is een diep gelegen, 13,5 kilometer lange stroom die ontspringt in België als Oude Moervaart op de Kalmthoutse Heide. Als Spillebeek en De Zoom stroomt ze langs Essen en Wouwse Plantage naar Bergen op Zoom.

    Deze waterweg werd vroeger gebruikt om turf naar de haven van Bergen op Zoom te vervoeren. Dat gebeurde per turfvlet, een schip van 15 meter lang en 2,5 meter breed dat werd getrokken door vier personen die op de waterkant liepen. De turfvaarten waren niet veel breder dan de vletten, dus boten konden elkaar niet passeren. Om problemen te voorkomen voer men in konvooien van enkele tientallen aan elkaar gekoppelde turfschepen achter elkaar.

    Er bestaat een misverstand dat Bergen op Zoom zijn naam te danken zou hebben aan deze moervaart, 
    maar niets is minder waar. Hoe oud de moervaart precies is, is niet duidelijk, maar in 1429 had hij een zodanige lengte, dat Ouwervelden werd bereikt. Dit was het turfgebied dat tot de huidige Belgische grens liep

    Na aanvankelijk een belangrijke functie te hebben gehad als turfvaart kreeg De Zoom vooral een belangrijke functie ten behoeve van de inundatie als onderdeel van  de West Brabantse Waterlinie. Op oude kaarten is dat ook duidelijk te zien. De Zoom was daartoe verbonden met verschillende vennen, zoals het Papengat, het Herels Ven en de Zeezuiper. Tegenwoordig heeft De Zoom als afwateringskanaal niet veel betekenis meer. In de zomer staat de turfvaart vaak helemaal droog.

    De Zoom
    De Zoom
  • Natuurpoort Visdonk
    Rozenvendreef , 4707 PD Roosendaal

    Op een steenworp van Roosendaal gelegen is Natuurpoort Visdonk een perfect startpunt voor een heerlijke fiets- of wandeltocht door Landgoed Visdonk. De vele karakteristieke lanen en houtwallen scheiden de akkers en de weilanden, waardoor je steeds weer iets nieuws ontdekt. Het Rozenven vormt een prachtig rustpunt op Landgoed Visdonk. Vanaf de steiger en het vlonderpad kun je dagdromen en uitkijken over het water.

    Kinderen kunnen het Natuurpad volgen om spelenderwijs het bos, de bomen en de dieren die er leven te leren kennen. Houd je van iets meer uitdaging? Stap dan op de mountainbike of ga paardrijden in de uitgestrekte bossen van Visdonk en de nabijgelegen Rucphense bossen. Na een stevige tocht kun je genieten van koffie of een lunch met streekgerechten bij Brasserie Lodge Visdonk of het het T-Huis.

    Wil je nog iets meer te weten komen over het natuurgebied, loop dan even binnen bij het Milieu Educatief Centrum bij het T-huis. Hier vind je informatie en educatie over natuur en milieu op Visdonk
     
    Natuurpoort Visdonk biedt je uitgebreid de mogelijkheid om aan de hand van verschillende wandel- en fietsroutes de natuur te ontdekken. Denk bijvoorbeeld aan het ommetje Visdonk van slechts 3,4 kilometer of de langere wandelroute van Landgoed Visdonk (9 kilometer). Voor kinderen is er een natuurpad langs natuurweetjes over Visdonk. Daarnaast zijn er verschillende MTB-  en ruiterroutes te vinden in Visdonk en het natuurgebied heeft een prachtige hondenloslooproute waar je met de hond lekker van kunt genieten. Ook is er een hondenlosloopgebied van ruim twee hectare, waar je hond naar hartenlust kan spelen en rennen.

    Tijdens de speurtocht ‘Speuren op Visdonk’ beleef je de natuur van Visdonk op een hele leuke en actieve manier. Volg de route door het bos van 3.4 km en voer de opdrachten uit die in de speurtochtwaaier staan. Als je alle opdrachten hebt gedaan, kun je het geheimschrift ontcijferen. Zo kom je van alles te weten over de dieren en de planten die hier leven. En je kunt een eigen 3D-vos knutselen! De speurtocht is het meest geschikt voor kinderen tussen de 6 en 10 jaar. De speurtocht kost € 4,50 en is te koop bij Lodge Visdonk, T-Huis en VVV Roosendaal.

    Natuurpoort Visdonk
    Natuurpoort Visdonk
    Natuurpoort Visdonk
  • Watermolenbeek

    Langs de Watermolenbeek loopt het Molenbeekpad. Nabij de kinderboerderij Minnebeek lag sinds de twaalfde eeuw de watermolen waaraan de beek zijn naam te danken heeft. De molen werd in de laatste oorlog zwaar beschadigd en de laatste resten verdwenen in de jaren zestig. Het dal van de Molenbeek is een nat gebied met beemden, knotwilgen en elzen, waar ook drinkpoelen voorkomen. 

    Watermolenbeek
    Watermolenbeek
  • Wouw

    De rijke historie, pittoreske dorpskern en groene omgeving maken Wouw absoluut een bezoek waard. Het Roosendaalse dorp kent vele mooie plekjes waaronder de iconen Vesting Kasteel van Wouw, de Sint-Lambertuskerk en molen De Arend. 
    Het centrum van het dorp Wouw wordt gevormd door de Markt. Op het grasplein staan twee hardstenen pompen uit de achttiende eeuw met daarop het wapen van Karel Theodoor markies van Bergen op Zoom. De indrukwekkende Sint-Lambertuskerk is een laatgotische kruiskerk uit het begin van de  zestiende eeuw. De kerk is, samen met het vroegere gemeentehuis (ontworpen door de bekende architect Joseph Cuypers) het trotse middelpunt van het dorp. Met het prachtige glas-in-lood raam van Joep Nicolas en de fraaie houten beelden, de zogenaamd Wouwse 'mannekes', is de kerk zeker een bezoek waard. 

    Wouw
  • Brabantse Wal

    Op de Brabantse Wal, een natuurlijke verhoging in het terrein nabij Bergen op Zoom, zijn verschillende oude landgoederen te vinden zoals Zoomland, Lievensberg en Mattemburgh. De hoger gelegen bossen worden er afgewisseld met natte, zompige terreinen, de resten van vroegere moerassen of turfafgravingen. Naast verzopen bossen is er ook de Zeezuiper te vinden, de plas die een verzamelplaats is voor het vele water. Natuurpoort Lievensberg is hét startpunt voor een prachtige wandeling of fiets- en mountainbiketocht door de Brabantse Wal. 

    Brabantse Wal
  • Plantage Centrum (privé)

    Verscholen midden in de prachtige bossen van de Wouwse Plantage ligt het Plantage Centrum. Het landgoed Wouwse Plantage is de groene parel van Roosendaal.

    Je kijkt je ogen uit, want op het Plantage Centrum staat een unieke verzameling Rijksmonumenten, zoals het kasteel, het met hout beklede jachthuis, oude boerderijen, een zagerij, een appelhuis, het sleutelgathuis en boswachterswoning ‘Prinsenhof’.

    Bezoek is alleen mogelijk voor groepen tijdens rondleidingen of op afspraak.

    Plantage Centrum (privé)
    Plantage Centrum (privé)
    Plantage Centrum (privé)
  • Eindpunt
    Knooppunt 84
    Plantagebaan 225 227
    4725 AC Wouwse Plantage

Deze fietsroute is uitgezet op basis van het knooppuntennetwerk. De route is beschreven vanaf knooppunt 84, maar je kunt de route op ieder gewenst knooppunt starten. 

Vanaf knooppunt 84 volg je de knooppunten 01 – 28 – 02 – 29 – 94 – 71 – 95 – 96 – 99 – 05 – 92 – 91 – 90 – 80 – 08 – 07 – 09 – 14 – 75 – 15 – 18 – 31 – 30 – 81 – 01 – 84

Verkorte route 29 km
Voor de verkorte route volg je vanaf knooppunt 84 de knooppunten 17 – 16 – 08 – 07 – 09 – 14 – 75 – 15 – 18 – 31 – 30 – 81 – 01 – 84

Onderweg kom je langs voldoende horecagelegenheden om even af te stappen voor een hapje en een drankje.