Kreken- en beken - route zuid

De Zoom is een diep gelegen, 13,5 kilometer lange stroom die ontspringt in België als Oude Moervaart op de Kalmthoutse Heide. Als Spillebeek en De Zoom stroomt ze langs Essen en Wouwse Plantage naar Bergen op Zoom.

Deze waterweg werd vroeger gebruikt om turf naar de haven van Bergen op Zoom te vervoeren. Dat gebeurde per turfvlet, een schip van 15 meter lang en 2,5 meter breed dat werd getrokken door vier personen die op de waterkant liepen. De turfvaarten waren niet veel breder dan de vletten, dus boten konden elkaar niet passeren. Om problemen te voorkomen voer men in konvooien van enkele tientallen aan elkaar gekoppelde turfschepen achter elkaar.

Er bestaat een misverstand dat Bergen op Zoom zijn naam te danken zou hebben aan deze moervaart, 
maar niets is minder waar. Hoe oud de moervaart precies is, is niet duidelijk, maar in 1429 had hij een zodanige lengte, dat Ouwervelden werd bereikt. Dit was het turfgebied dat tot de huidige Belgische grens liep

Na aanvankelijk een belangrijke functie te hebben gehad als turfvaart kreeg De Zoom vooral een belangrijke functie ten behoeve van de inundatie als onderdeel van  de West Brabantse Waterlinie. Op oude kaarten is dat ook duidelijk te zien. De Zoom was daartoe verbonden met verschillende vennen, zoals het Papengat, het Herels Ven en de Zeezuiper. Tegenwoordig heeft De Zoom als afwateringskanaal niet veel betekenis meer. In de zomer staat de turfvaart vaak helemaal droog.

Langs de Watermolenbeek loopt het Molenbeekpad. Nabij de kinderboerderij Minnebeek lag sinds de twaalfde eeuw de watermolen waaraan de beek zijn naam te danken heeft. De molen werd in de laatste oorlog zwaar beschadigd en de laatste resten verdwenen in de jaren zestig. Het dal van de Molenbeek is een nat gebied met beemden, knotwilgen en elzen, waar ook drinkpoelen voorkomen. 

In het oorspronkelijk moerassige gebied de Moerkant ten noorden van Essen ontspringt de Rissebeek. Onderweg heeft de beek namen als de Hainkbeek, Rissebeek, Kellebeek en Engebeek. De Rissebeek heeft een belangrijke functie voor de waterbeheersing; daarnaast is sprake van recreatief gebruik (hengelsport) en een groeiende natuurfunctie.  Deze beek is aangewezen als ecologische verbindingszone.

Karel de Vijfde, Erasmus, Filips de Tweede, en ga zo maar door. Ze gingen rond de zestiende eeuw allemaal langs in het Kasteel van Wouw. Het waren de hoogtijdagen voor het kasteel. Tot voor kort was er van het kasteel niets meer te zien. De eeuwenoude muren van deze burcht zaten jarenlang verstopt in de grond, maar met het restaureren van de muren en het terugbrengen van de slotgracht komt het kasteel opnieuw tot leven.

Vier meter hoge aarden wallen geven nu de contouren van het vroegere kasteelcomplex aan. Via een moderne toegangsbrug kom je op het middenterrein waar vroeger de oude burcht en de bijgebouwen stonden. Die oude burcht is inmiddels deels gerestaureerd en opnieuw ingevoegd. Met verhogingen zijn de contouren van de vroegere bijgebouwen zichtbaar gemaakt. De hoogste ophogingen zijn de jongste gebouwen. De laagste stukken zijn het oudst en horen bij de oude burcht die tussen 1250 en 1300 werd gebouwd.

Bijzonder is de ‘nieuwe’ waterput. Het bovenste deel dat zichtbaar is, is opgetrokken op een 4½ meter diepe waterput van het kasteel. Die is aan de binnenzijde helemaal bekleed met natuursteen en functioneert nog prima. Let op het wapen van de familie Van Glymes in de put en de namen van de heren van Bergen op Zoom in de randen. De natuurstenen bovenrand is bijna helemaal origineel, want deze stenen waren in de put gegooid.

De slotgracht is hersteld en heeft weer een functie: bij droogte houdt ze water vast, bij veel regen voert ze het af. In vroeger tijden maakte het kasteel deel uit van de West-Brabantse Waterlinie, een militair verdedigingssysteem dat water slim inzette als wapen. 

Parkeren
De auto parkeer je op het Torenplein in Wouw, vanaf het Torenplein loop je in ca. 12 minuten naar het Kasteel van Wouw.
Fietsers kunnen hun fiets bij de ingang van het terrein stallen.

Rolstoeltoegankelijk
Ook rolstoelgebruikers kunnen het Kasteel van Wouw bezoeken. 

De gemeente Roosendaal is met de dorpskern Wouw, en daarmee ook het Kasteel van Wouw, toegetreden tot de Alliantie Zuiderwaterlinie. Met het Kasteel van Wouw als belangrijkste bezienswaardigheid, wordt het verhaal van de Zuiderwaterlinie verder verrijkt.